تبلیغات
نمازستان - اثرات نماز(3)
دوشنبه 30 فروردین 1389

اثرات نماز(3)

• نوع مطلب: تحقیق ،
• نوشته شده توسط: محمد خادمی

. ترجمه مبانی طب سیسیل ـ بیماریهای قلب و عروق

2. روانپزشكی لینفورد ـ ریس ، ترجمه زیر نظر دكتر عظیم وهابزاده . صفحه 173

3. ترجمه سیناپس روانپزشكی كاپلان ـ سادوك ـ جلد 3  صفحه 203

4. نام این میكروارگانیزم “ هلیكوباكترپیلوری ” می باشد .

5. مختصر روانپزشكی ، تالیف : لینفورد ـ ریس ، مقاله اختلالات روان تنی ترجمه دكتر مرتضی مهاجر صفحه 164

6.  همان منبع صفحه 166

7. ترجمه سیناپس كاپلان ـ سادوك جلد سوم صفحه 209

8.  مبانی طب اطفال نلسون ـ بخش آسم

9.  رجوع كنید به “ تاثیر نماز بر تلقین های سازنده روانی ” در ادامه همین مقالات

10. مطالب علمی این مقاله از ترجمه سیناپس كاپلان ـ سادوك جلد سوم صفحات 257 ـ 272 اقتباس شده است .

11.اشاره به این نكته خالی از لطف نیست كه یك مزیت بسیار مهم برای بسیاری از تعالیم و فرایض اجتماعی اسلام ، از جمله نمازهای جمعه و جماعت و همچنین آیین شكوهمند حج و حتی دستورهای اقتصادی اسلام مثل خمس و زكات ، پروردن روح ( رحماء بینهم ) در میان مسلمانان و فزونی بخشیدن مهر و محبت و در نتیجه دوری از سوء ظن و بدبینی نسبت به یكدیگر می باشد .

12. مطالب علمی این مقاله از ترجمه فارسی كاپلان ـ سادوك جلد سوم صفحات 278 + 275 ، گرفته شده است

نکات پزشکی پیرامون نماز (8)

نارسیس ( نرگس ) نام پسر جوان افسانه ای است ، كه در دوران كهن ، تصویر خود را در آب زلالی دید و یك دل نه صد دل ، عاشق خود شد !؟! و این داستان عجیب ، وجه تسمیه ای برای معرفی نوعی اختلال شخصیت موسوم به اختلال ..

 

 تاثیر نماز بر اختلال شخصیت نارسیتیك (1)

  حضرت علی (ع) : نماز ، داروی تكبر است .

   نارسیس ( نرگس ) نام پسر جوان افسانه ای است ، كه در دوران كهن ، تصویر خود را در آب زلالی دید و یك دل نه صد دل ، عاشق خود شد !؟!  و این داستان عجیب ، وجه تسمیه ای برای معرفی نوعی اختلال شخصیت موسوم به اختلال شخصیت خود شیفته narcissistic  personality  disorder) ( گردید .افراد مبتلا به این اختلال ، با احساس عمیق اهمیت شخصی ، احساسات خود بزرگی بینی و به نوعی ، اعتقاد به بی نظیر بودن خودشان مشخص هستند ! این اختلال عمیق شخصیت كه در اوایل بزرگسالی به ظهور می رسد ، روی افكار ، اعمال و رفتار شخص به شدت تاثیر می گذارد بدین نحو كه آنان خود را آدم های خاصی می پندارند و انتظار دارند كه به طور خاصی ، با آنان مدارا شود ، اینان هرگز تحمل انتقاد را ندارند و چنانچه كسی از آنان انتقادی بكند ، دچار خشم می گردند یا ممكن است چنان به رفتار خود اطمینان داشته باشند كه شخص انتقاد كننده را جز ابلهی به شمار نیاورند و نسبت به انتقاد او ، كاملا “ بی تفاوت باشند. خودشیفته ها ، چنانچه مختصر استعداد ، یا اندك موفقیتی در زمینه ای داشته باشند در آن مورد به شدت مبالغه می كنند و انتظار  دارند ، بدون هیچ دلیلی با آنها ، به صورت فردی بی نظیر . مخصوص و استثنایی رفتار شود !

     این بیماران برای رسیدن به اهداف خود ، به راحتی از دیگران سوء استفاده می كنند و در اشتغال ذهنی دائم ، با مفاهیمی چون : موفقیت ، قدرت ، استعداد درخشندگی ، زیبائی و ایده آلیسم به سر می برند و پیوسته در پی شكار اظهارات محبت آمیز و تعریف و تمجید دیگران می باشند .نمونه مبتلایان به این اختلال را ، در جامعه ما نیز بسیار می توان یافت ، مثلا “ كسانی كه تصور می كنند ضرورتی ندارد آنها هم در صفی كه دیگران منتظر ایستاده اند ، انتظار بكشند ! این تافته های جدا بافته ، كه “ من ” خود بر همه چیز و بر همه كس ترجیح می دهند ، با عناوینی چون : از خود متشكر ، خودخواه ، مغرور ، از خود راضی و .. در جامعه ایرانی شناخته می شوند و بوسیله اینن صفت بد خود ، ناراحتی های متعددی را برای خود و اطرافیانشان ایجاد می كند .

     به اعتقاد بسیاری از روانپزشكان “درمان اختلال شخصیت خود شیفته بی نهایت مشكل است ، چون برای پیشرفت درمان خود این افراد باید دست از خودشیفتگی بردارند “ كه این كار راحتی نیست و در واقع هنوز ساخت داروی شیمیایی كه بر “ عدم تعادل ناقل های عصبی ” مربوط به خودخواهی انسان غلبه كند هم ، ممكن نشده است . اما پزشكان معنوی بشر ، از قرنها پیش ، راه حل های بی نظیر و درخشانی ، برای مقابله با خودخواهی و تكبر او ، پیشنهاد كرده اند كه بنابرفرمایش حضرت علی (ع) در صدر این راه حلها “نماز ” جای دارد . در شماره گذشته گفتیم كه در سرتاسر اذكار نمازهای یومیه ، ضمایر متكلم مع الغیر ( جمع ) به جای ضمایر متكلم وحده ( مفرد ) بكار رفته است . بدین معنی كه پیوسته “ ما بودن ” و نه “ من بودن ” در آموزش های نماز ، تكرار و تلقین می گردد و این موضوع در رفع بسیاری از اختلالات پیچیده شخصیت ، از جمله اختلال شخصیت اسكیزوئید ( منزوی ) ، اختلال شخصیت ضد اجتماعی ، اختلال شخصیت اسكیزوتایپی ( اسرار آمیز ) ، اختلال شخصیت خودشیفته و .. نقش مهم و اساسی دارد . چرا كه در همه این اختلالات كه ما به شرح مختصر برخی پرداخته این ، اصالت یافتن و تفوق “ من ” نسبت به “ ما ” زیر بنای اختلال به حساب می آید .  در حالیكه در جریان “ نماز ” این  “ ما ” ست كه اهمیت می یابد و “ من ” بودن انسان    ( به عنوان مثال خودخواهی و تكبر او ) به فراموشی سپرده می شود . اما جالب اینجاست كه اشاره كنیم كه در اذكار نماز تنها یك جاست كه سخن از “ من ” به میان می آید و آن زمانی است كه بنده ناتوان در نهایت ذلت در مقابل پروردگار خود ، كرنش می كند ( ركوع ) پس آن گاه خود را در مقابل آفریننده خویش به خاك می اندازد و به سجده می رود و نغمه سر می دهد : سبحان ربی الاعلی و بحمده و “ سجده ” در روایات بالاترین مرتبه قرب نمازگزار ، به پروردگار معرفی شده است .(2)

     و شاید سخن گفتن از “ من ” در لحظاتی سرشار از خشوع و هنگام افتادن به خاك و فلسفه آن كه سجود نزدیكترین لحظه بنده به خدا معرفی شده است . این نكته باشد كه “ من ” را باید از میان برداشت و به خاك سپرد تا به “ او ” نزدیك شد . به قول ملامحسن فیض كاشانی (ره) :

با من بودی ، منت نمی دانستم

یا من بودی ، منت نمی دانستم

چون “ من ” شدم از میان ، تو را دانستم

تا من بودی ، منت نمی دانستم

نكته بیست و نهم

تاثیر نماز بر ثبات شخصیت

  ربنا افرغ علینا صبرا و ثبت اقدامنا

پروردگارا ! صبر و شكیبایی را بر ما فرو ریز و قدمهایمان را ( در زندگی ) ثابت و پایدار نما . ( سوره مباركه بقره ـ آیه شریفه 250 )

    “ شخصیت ” در تعریف روانشناسی و روانپزشكی ، معرف مجموعه ای از صفات ، رفتارها ، افكار و تمایلات عاطفی و هیجانی هر فرد می باشد ، كه او را از دیگران متمایز می كند .دانش امروز ، عوامل شكل دهنده شخصیت انسان را در دو گروه درونی و بیرونی ، طبقه بندی می نماید . صرفنظر از عوامل درونی و جسمی تاثیر گذار بر روی شخصیت ( از جمله مسائل ژنتیكی ، وضعیت فیزیكی و ظاهری بدن ، مسائل هورمونی و شیمیایی و .. ) عوامل بیرونی ( محیطی ) نقش عمده ای را در شكل دادن به شخصیت انسان ، ایفا می كنند. این عوامل بیرونی شامل : 1. تاثیر والدین و خانواده  2. عوامل فرهنگی ـ اجتماعی   3. تجارب زندگی می باشند (3) و تاثیر هر كدام از این عوامل بر شخصیت انسان توسط مطالعات متعدد پژوهشی به اثبات رسیدده است .(4)

     با توجه به نقش این عوامل متعدد ، بر روی تشكیل شخصیت ، می توان رسیدن به ثبات شخصیت و برخورداری از آرامش و پایداری شخصیتی را یكی از ایده آلترین ، خواسته های بشری دانست ،چرا كه وجود ناهنجاری در هر كدام از عوامل شكل دهنده شخصیت می تواند اثرات فاجعه آمیزی مثلا “ به صورت اختلالات پیچیده و متعدد شخصیت به بار آورد ، كه از جمله این اختلالات به سه نمونه در نكات پیشین این مجموعه مقالات و تاثیر نماز در رفع آنها ، اشاره شده است . اما بی ثباتی شخصیت ( پسیكوپاتی ) كه گاهی از اصطلاح آن در ممالك غربی برای برچسب زدن به مخالفان سیاسی و مذهبی نیز استفاده می شود (5) ، دلالت بر یك نوع شایع از اختلال شخصیت دارد كه مبتلایان به آن از تغییرات دائمی حالات و رفتارها و افكار رنج می برند ، به نحوی كه هر لحظه به رنگی در می آیند و نغمه جدیدی ساز می كنند ! این بیماران كه بدون آن كه با عنوان بیمار شناخته شوند و به وفور در جامعه حضور دارند ، كسانی هستند كه از كمترین درجه سازشكاری و انطباق در خانه ، مدرسه محل كار یا حتی در امر ازدواج برخوردارند ، بعنوان مثال به تغییر مكرر شغل می پردازند یا گروه و جناح سیاسی خود را پیوسته تغییر می دهند .مبتلایان به این اختلال كه در جامعه ایرانی با عناوینی چون بوقلمون صفت ، عضو حزب باد ، دمدمی مزاج و .. معرفی می شوند در واقع از بیماری “ بی ثباتی عمومی شخصیت ” رنج می برند . با این كه موارد درمانی متعددی در كتب روانپزشكی برای درمان این بیماران لیست می شود ( از جمله این كه در دارو درمانی گروهی از اینان كه دچار اختلال ریتم مغزی هستند از داروهای محرك دستگاه عصبی استفاده می گردد ) اما از دیدگاه ما ، “ نماز ” باز هم می تواند ایفاگر نقش بسیار مهمی در پیشگیری و درمان این اختلال عمیق شخصیت باشد . پذیرفتن مطلق و تسلیم در مقابل “ یك دین ” و پیروی از “ یك مذهب ” و پیمودن “ یك راه كه همانا صراط مستقیم است ، ویژگی مهم و برجسته نمازگزاران است . نمازگزار ضمن تكرار مكرر “ یك مجموعه ” از الفاظ و اذكار واحد در طی نمازهای روزانه خود ، پیوسته “ یك عقیده واحد ” و یك خط مشی مشخص ” را در زندگی خود دنبال می كند و بدین ترتیب گویی “ یك شخصیت ثابت ” و “ یك روش و منش معین ” و “ یك ایدئولوژی همیشگی ” را برای خود انتخاب می نماید و در حین تكرار جزء به جزء اصول اساسی ایدئولوژی خود در نماز ( كه همگی آن اصول در مضامین نماز متجلی است ) پیوسته به تثبیت شخصیت واحد و ثابت خودمی پردازد ، بدین ترتیب برای آن گروه كه نماز را تكرار مكررات می دانند شاید توجه به همین یك نكته كافی باشد ، كه در ورای همین تكرار همیشگی ، موهبت بزرگ ثبات شخصیت  و تعادل كامل روانی نهفته است كه می توان آنرا به نوعی سر منشاء تمام موفقیت های بشری در عالم ماده ومعنا دانست .(6)  

 

   تاثیر نماز ، بر سلامت روانی كودكان

  رب اجعلنی مقیم الصلوه و من ذریتی ربنا و تقبل دعاء

پروردگارا ! من و فرزندانم را اقامه كنندگان نماز قرار ده و دعای مرا قبول فرما . سوره مباركه ابراهیم ـ آیه شریفه 40

   عبارت مشهور “ العلم فی الصغر ، كالنقش فی الحجر ” ( دانش در كودكی ، مانند نقش پایدار در سنگ است ) ، امروزه با پیشرفت دانش پزشكی و روانپزشكی و بخصوص با پیدایش “ روانكاوی توجیه كامل علمی پیدا كرده است .روانشناسی مدرن ، با تداعی از مكتب روانكاوی فروید و نظریات “ ژان پیاژه ” ، “ جان باولف ” و بسیاری از دانشمندان دیگر ، به ما می گوید كه مهمترین دوران زندگی بشر كه بوجود آورنده شخصیت  نهایی او ، خواهد بود ، دوران كودكی است . بر این اساس هر قدمی كه در جهت ایجاد سلامت روانی اطفال برداشته شود ، به نوبه خود سبب ایجاد جامعه ای سالم و موفق خواهد شد . اما بزرگترین موهبتی كه ممكن است در جهت ایجاد سلامت روانی نصیب یك طفل نورسیده گردد ، پای گذاشتن او در خانواده ای مومن و نمازگزاراست .تعالیم آیین حیات بخش اسلام كه حتی كوچكترین مسائل بشری را بدون پاسخ نگذاشته است ، از همان بدو تولد نوزاد برای او برنامه ها و روشهای متعددی دارد ، كه عمل به آنها ضامن سعادت و سلامت همیشگی انسان است .از جمله در بعد سلامت روانی ، آیین اسلام به والدین و بخصوص پدر ، مؤكدا حكم كرده است كه مثلا نام نیك بر بچه بگذارند (3) و امروز علمای روانشناسی متفقا به این نتیجه رسیده اند كه چگونه نام یك كودك در شكل گیری شخصیت او ، تاثیر گذار است و چگونه یك نام بد ممكن است موجبات تحقیر كودك ( مثلا تمسخر او توسط همسالان ) و در نتیجه تزللزل شخصیتش گردد و یا هنگامیكه روانكاوی در قرن بیستم ، حكایت از حضور تظاهرات نهفته اما مقتدر جنسی در وجود اطفال می كند . آن گاه مفهوم عمیق آن بخش عظیم از احادیث و روایات معصومین (ع) كه مثلا “ بوسیدن دختران توسط مرد نامحرم را بعد از 5 ، 6 سالگی منع كرده اند ، یا اجازه نداده اند كودك برهنه در كنار كسی بخوابد و …. روشن می شود .(4)

     در هر صورت كودكی كه در خانواده مومن و نمازگزار بدنیا می آید و زمزمه حیات بخش “ اذان ” و “ اقامه ” در گوش راست و چپش نخستین نغمه زندگی او می گردد ، كودكی است كه گام در مسیری سعادت بخش گذاشته است . تغذیه كودك تا دو سال بوسیله شیر مادر و بهره مندی كامل او از آغوش پر مهرش ، كه یك موهبت اسلامی است به او ایمنی محیر العقولی در مقابل بخش عظیمی از بیماریهای روانی می بخشد ، مثلا احتمال اضطراب یا افسردگی كه بر اثر جدایی از مادر به وقوع می پیوندد ، بسیار كم می شود. با این كه امروزه روشن شده است اكثر كسانی كه به دام مهلك اعتیاد گرفتار می آیند كسانی هستند كه در كودكی ، از شیر و آغوش مادرانشان محروم بوده اند .(5)

     شیوع اسكیزوفرنی كه خطرناكترین و مهلك ترین بیماری در روانپزشكی است در بچه های خانواده های مسلمان و نمازگزار به شدت كاهش دارد ، چرا كه علم امروز ثابت كرده است كه بروز اسكیزوفرنی ، ارتباط معنی داری با وجود سیستم زن سالاری در اداره خانواده ها دارد (6) ،كه مسلما “ در خانواده های نمازگزار ، با رعایت اصول درخشان قرآنی ، از قبیل ( الرجال قوامون علی النساء) و رد صریح و قاطع سیستم شوم “ زن سالاری‌” ، قدم بزرگی در جهت كاهش میزان ابتلا به این اختلال برداشته می شود . همچنین درباره آثار مثبت و متعدد ، قانون مؤكد اسلامی مبنی بر آزاد گذاشتن كامل كودكان تا سن 7 سالگی و پرهیز از تنبیه و ایجاد محدودیت ننمودن برای آنها ، می توان تعمق بسیار نمود .هر چند كه درباره تاثیر زندگی كودك ، در یك خانواده نمازگزار در كاهش میزان ابتلای او به عوارض روانی ( كه از آثار غیر مستقیم نماز بر سلامت روانی اطفال است ) بسیار می توان سخن گفت و بخصوص به تاثیر نماز در اختلالات روانی مختص اطفال كه بخش قابل توجهی از كتب روانپزشكی را تشكیل میدهند ، اشاره كرد ، اما از آنجا كه بنا را بر اختصار گذاشته ایم ، این بررسی را به فرصت دیگری موكول می كنیم و به همین نكات مختصر كه فهرست وار اشاره نمودیم ، بسنده می نماییم. اما بعد دیگر ، تاثیری است كه نماز به طور مستقیم بر حالات روانی اطفال دارد و آن بر اثر نماز خواندن خود كودك حاصل می شود . شروع نماز در سنین كودكی ، سبب می شود كه او این صفت حسنه را به صورت یك عادت معمول و سازنده در جسم و روان خود ، ملكه نماید و جزو برنامه های همیشگی زندگی خود ، قرار دهد و در نتیجه از همه فواید مترتب بر نماز ، در بعد سلامت روانی ( كه به برخی از آنها در این مجموعه مقالات اشاره شده است ) در آینده برخوردار گردد.    بعلاوه با شروع نماز در دوران كودكی ، مفاهیمی مثل خدا و مذهب و دستوراتی مثل تعالیم اسلامی ، چنان در ذهن پذیرنده و شفاف كودك كه هنوز سنگینی و تیرگی گناهان صفحه وجود او را ( در واقع ظرفیت های فكری و مغزی او را ) آلوده نكرده است ، جای می گیرد ، كه امكان شكاكی در این مقولت در آینده و نشخوارهای منفی بافانه فلسفی ، كه سر منشاء ماده گرایی ها و دنیا طلبی ها و بسیاری از بیماریهای روحی و روانی است ، بسیار كاهش می یابد .این نكته بخصوص باید مورد توجه خانواده هایی قرار بگیرد كه با وجود آن كه خود را مسلمان میدانند اما وقتی كه فرزندشان به سن تكلیف می رسد او را به بهانه این كه :

“ هنوز خیلی كوچك است ! ” به خواندن نماز تحریك نمی كنند. این مسئله كه با كمال تأسف به خصوص در مورد دختر بچه ها كه سن تكلیف آنها پایین تر است ( 9 سالگی ) ، شیوع بیشتری دارد ، مسبب عوارض مخرب بسیاری در آینده كودك خواهد شد . در حقیقت پدر و مادرانی كه با دلسوزی ساده اندیشانه ، فرزند خود را به برپاداری نماز تحریك نمی كنند ، خیانت بزرگی از جهت محروم نمودن كودك خویش از این نعمت بزرگ مرتكب می شوند چرا كه به این ترتیب گویی به آلودگی كودك خویش ، به انواع گناهان و انحرافات و بدبختیها و بیماریهای جسمی و روانی ، رضایت داده اند و او را به خسارت سنگین در دنیا و آخرت ، محكوم نموده اند  . و به همین دلیل است كه آیین مقدس اسلام و بخصوص ائمه بزرگوار شیعه (ع) با توصیه های مؤكد مسلمانان را به آموزش مرحله به مرحله نماز ، به كودكان فرا خوانده اند و حتی با این كه از مجازات ها و تنبیهات بدنی در مورد كودكان ، بخصوص قبل از 7 سالگی ، منع نموده اند در مورد تحریك به نماز گاهی امر به تنبیه كودكان فرموده اند.  در این مورد در حدیثی معتبر از حضرت امام صادق (ع) آمده است كه فرمودند : چون پسر ، سه ساله شود ، پدر و مادر به او می گویند كه : هفت مرتبه بگو “ لا اله الا الله ” و چون سه سال و هفت ماه و بیست روز ، از عمرش بگذررد ، به او میی گویند كه هفت مرتبه بگوید : “ محمد رسول الله ” ، پس چهار سالش تمام شود به او می گویند كه هفت مرتبه بگوید : “ صلی الله علی محمد و آله ” پس چون پنچ سالش تمام شود او را وا می دارند ، كه خدا را سجده كند .اما چون شش سالش تمام شود . نماز به یادش می دهند و به نمازش میدارند و چون هفت سالش تمام شد ، وضو را به او یاد می دهند و امر به نماز می كنند او را و چون نه سال تمام شود و وضو و نماز را بخوبی به او می آموزند و بر ترك وضو و نماز كنك بزنند . پس چون كودك وضو و نماز را یاد گرفت ، خداوند پدر و مادرش را خواهد آمرزید .(7)

     مفاهیم عمیق این حدیث از جمله این كه اقامه نماز پس از اقرار به توحید و نبوت ( كه اساسی ترین اصول اعتقادی اسلام هستند ) قرار گرفته و این كه عمل به این حدیث ضامن آمرزش پدر و مادر تلقی شده است ، باید به دقت مورد توجه خانواده ها قرار بگیرد


نظرات() 



Cialis generic
پنجشنبه 15 آذر 1397 03:50 ق.ظ

Cheers, A lot of material.

tadalafil 20mg cialis prezzo al pubblico brand cialis nl cialis rckenschmerzen cialis 30 day sample cialis cipla best buy discount cialis cialis tablets canadian drugs generic cialis does cialis cause gout
Cialis generic
چهارشنبه 14 آذر 1397 10:27 ق.ظ

Thanks a lot. I like it!
cialis taglich comprar cialis 10 espa241a cheap cialis india cialis 100mg cost when will generic cialis be available cialis preise schweiz cialis side effects cialis alternative buy cialis uk no prescription precios cialis peru
Cialis canada
سه شنبه 13 آذر 1397 10:59 ب.ظ

Helpful information. Many thanks.
india cialis 100mg cost cialis price thailand generic low dose cialis rezeptfrei cialis apotheke brand cialis generic cialis professional from usa cialis generico postepay calis interactions for cialis cialis ahumada
Cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 12:04 ب.ظ

This is nicely put. .
miglior cialis generico cheap cialis canadian cialis cialis patentablauf in deutschland cialis e hiv cialis 30 day sample tadalafil generic canadian discount cialis cialis daily cialis y deporte
Cialis prices
سه شنبه 13 آذر 1397 12:29 ق.ظ

Fine data. Cheers!
fast cialis online cialis cipla best buy precios de cialis generico cialis from canada cialis kamagra levitra cialis usa cost online cialis we like it cialis price only best offers 100mg cialis cialis generic tadalafil buy
buy cheap cialis coupon
دوشنبه 12 آذر 1397 11:31 ق.ظ

Superb content, Cheers.
buy name brand cialis on line price cialis best generic cialis 20mg uk cialis great britain tarif cialis france look here cialis cheap canada cilas we like it safe cheap cialis precios de cialis generico trusted tabled cialis softabs
Cialis pills
دوشنبه 12 آذر 1397 12:03 ق.ظ

Superb data. Thank you.
cialis 100 mg 30 tablet cialis price in bangalore tadalafil 20 mg cialis 5 mg para diabeticos cialis online nederland cialis for sale cialis with 2 days delivery cialis qualitat cialis generico postepay legalidad de comprar cialis
Cialis 20 mg
یکشنبه 11 آذر 1397 10:55 ق.ظ

Seriously plenty of fantastic information.
cialis sicuro in linea generic cialis pill online cialis 20 mg best price wow look it cialis mexico purchase once a day cialis no prescription cialis cheap brand cialis nl cialis manufacturer coupon we choice cialis pfizer india cialis professional yohimbe
Cialis 20 mg
یکشنبه 11 آذر 1397 12:06 ق.ظ

Nicely put, Many thanks!
cialis 5 mg scheda tecnica tarif cialis france prices on cialis 10 mg cialis patentablauf in deutschland generic cialis levitra cialis y deporte cialis 20 mg cut in half cialis generico en mexico achat cialis en suisse cialis generisches kanada
buy cialis online cheap
شنبه 10 آذر 1397 10:52 ق.ظ

Incredible lots of valuable advice!
cialis bula look here cialis order on line cialis 5mg cialis generic tadalafil buy tadalafil 20mg cialis 5mg billiger we choice cialis pfizer india cialis italia gratis cialis for sale in europa cialis tablets for sale
Online cialis
جمعه 9 آذر 1397 11:33 ب.ظ

Really tons of helpful knowledge!
cipla cialis online cialis uk cialis online napol cialis 5 mg scheda tecnica cialis daily new zealand trusted tabled cialis softabs buy cialis online legal tadalafilo il cialis quanto costa prix cialis once a da
Buy cialis
جمعه 9 آذر 1397 11:50 ق.ظ

Seriously loads of useful data!
online prescriptions cialis where cheapest cialis cialis 30 day trial coupon cialis prezzo di mercato deutschland cialis online dose size of cialis safe site to buy cialis online canada discount drugs cialis generic low dose cialis price cialis best
Cialis pills
جمعه 9 آذر 1397 12:30 ق.ظ

Great data, Thank you!
cialis herbs cialis pills in singapore cialis side effects dangers cialis e hiv generic cialis 20mg tablets tarif cialis france buy cialis online sublingual cialis online cialis prezzo di mercato effetti del cialis
buy cialis uk
پنجشنبه 8 آذر 1397 01:09 ب.ظ

You said it very well..
only best offers cialis use cialis for sale south africa cialis 10mg prix pharmaci cialis patentablauf in deutschland cialis kaufen bankberweisung we like it cialis soft gel cialis lowest price cialis en 24 hora cost of cialis cvs cialis kamagra levitra
Buy generic cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 12:45 ق.ظ

You said it perfectly.!
we recommend cialis info acheter du cialis a geneve get cheap cialis cialis generico in farmacia we choice cialis uk cialis italia gratis legalidad de comprar cialis order generic cialis online cialis rezeptfrei sterreich cialis without a doctor's prescription
Online cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:27 ب.ظ

Kudos! I enjoy this!
cialis generic availability cialis kamagra levitra when can i take another cialis cialis coupons generic cialis at the pharmacy cialis prezzo in linea basso cialis generique we use it cialis online store what is cialis cialis super acti
buy cheap cialis coupon
چهارشنبه 7 آذر 1397 12:21 ق.ظ

Perfectly voiced really. !
cialis prezzo al pubblico price cialis best only best offers 100mg cialis cialis prezzo di mercato cialis 20 mg best price tadalafil 20 mg buy cialis chinese cialis 50 mg low dose cialis blood pressure cialis generico in farmacia
levitra 20mg
چهارشنبه 18 مهر 1397 11:29 ب.ظ

Thanks a lot, Excellent stuff.
buy generic levitra levitra vardenafil levitra 20mg levitra online cheap 20mg levitra levitra 20 mg buy levitra generic levitra 10 mg kopen buy 10 mg levitra
buy cialis delhi
دوشنبه 9 مهر 1397 11:49 ب.ظ

Nicely put. Appreciate it.
chinese cialis 50 mg 200 cialis coupon cialis pills in singapore cialis great britain cialis 20mg preis cf cialis 5 mg cialis kaufen bankberweisung viagra vs cialis vs levitra cialis pills in singapore look here cialis order on line
Buy cialis online
شنبه 7 مهر 1397 10:06 ب.ظ

You explained that adequately!
cialis in sconto cialis mit grapefruitsaft cialis dose 30mg cialis for sale in europa cialis manufacturer coupon link for you cialis price dose size of cialis acquistare cialis internet cialis generico milano recommended site cialis kanada
https://issuu.com/cialisprofessional
شنبه 7 مهر 1397 06:36 ب.ظ

Excellent information. Regards.
we use it cialis online store cialis uk next day generic for cialis cialis 10mg prix pharmaci cialis dosage amounts cialis generic availability cialis daily new zealand cialis coupons buy brand cialis cheap acquisto online cialis
Cialis pills
جمعه 6 مهر 1397 06:12 ب.ظ

You actually revealed this adequately!
price cialis per pill cialis 5 effetti collaterali cialis preise schweiz cialis kaufen viagra or cialis cialis 20 mg cost cialis generico in farmacia we like it cialis price cialis for sale south africa generic cialis pro
http://cialisvbuy.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 03:46 ب.ظ

Nicely put. Thanks.
we use it cialis online store cialis qualitat cialis kaufen bankberweisung we use it 50 mg cialis dose low cost cialis 20mg costo in farmacia cialis cialis patent expiration cialis pills boards generico cialis mexico enter site natural cialis
http://buycialisky.com/
جمعه 23 شهریور 1397 05:29 ب.ظ

Regards, I value this!
we use it cialis online store cialis daily new zealand cialis with 2 days delivery cialis para que sirve link for you cialis price comprar cialis 10 espa241a cialis lowest price we recommend cialis best buy chinese cialis 50 mg cialis coupons
http://cialisvonline.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 12:14 ق.ظ

Fine data. Many thanks.
cialis 20 mg effectiveness cialis sale online cialis 20 mg cost acheter cialis kamagra cialis 5 mg scheda tecnica cialis generico cialis authentique suisse generic cialis generic cialis pill online order generic cialis online
how safe are canadian online pharmacies
سه شنبه 13 شهریور 1397 04:29 ب.ظ

Amazing tips. With thanks!
online canadian pharmacies pharmacy times Canadian Pharmacy USA canada pharmacies canadian pharmacycanadian pharmacy canada drugs canada viagra drugs for sale online online pharmacies in usa canada viagra
buycialisky.com
سه شنبه 13 شهریور 1397 02:11 ق.ظ

This is nicely expressed. .
order viagra online without a prescription buy viagra uk cheap can you buy viagra without a prescription buy viagra prescription buy real viagra cheap order viagra online no prescription buy viagra cheap where can i order viagra can u buy viagra over the counter buy viagra prescription online
Cialis pills
دوشنبه 12 شهریور 1397 06:36 ب.ظ

You actually reported that adequately!
cialis 20 mg cut in half how to purchase cialis on line deutschland cialis online cialis preise schweiz achat cialis en europe cialis without a doctor's prescription cilas tadalafil tablets cialis 5 effetti collaterali buy cialis uk no prescription
http://cialisonli.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 12:01 ق.ظ

Truly tons of very good tips.
cialis for daily use only best offers cialis use click now cialis from canada cialis soft tabs for sale recommended site cialis kanada cialis without a doctor's prescription buy online cialis 5mg cialis diario compra cialis 5 mg precios cialis peru
http://viagrayosale.com/
یکشنبه 11 شهریور 1397 11:28 ق.ظ

Incredible a good deal of superb advice.
comprar cialis navarr cialis cost link for you cialis price cialis italia gratis buying cialis overnight cialis generico in farmacia viagra vs cialis vs levitra cialis 5 mg para diabeticos we like it cialis price cialis canadian drugs
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30