تبلیغات
نمازستان - خواص جسمانی نماز(1)
دوشنبه 30 فروردین 1389

خواص جسمانی نماز(1)

• نوع مطلب: تحقیق ،
• نوشته شده توسط: محمد خادمی

 

خواص بهداشتی پیرامون نماز (اثرات جسمانی)

    

 

تاثیر نماز بر بهداشت خواب

     هر انسان طبیعی در حدود 3/1 عمر خود را در خواب به سر می برد و تاثیر خواب بر روان و جسم انسان از دانسته های مسلم علم پزشكی است . بطوریكه امروزه تغییرات خواب انسان از پیش آگهی های مهم و قابل توجه در زمینه ابتلا به بیماریها ، به حساب می آید .

به عنوان مثال ، در اشخاص مبتلا به افسردگی ، میزان خواب به نحو چشمگیری ، افزایش و یا به ندرت ، كاهش پیدا می كند . تغییرات خواب انسان در بیماریهای جسمی نیز بسیار چشمگیر است ، بخصوص اگر تاثیر ناراحتی های روان انسان بر جسم او را در نظر داشته باشیم و به یاد آوریم كه بیش از 60 درصد مراجعه كنندگان به بیمارستانهای عمومی ، در واقع از یك مشكل روانی رنج می برند.

     به این ترتیب ایجاد بهداشت خواب ، در واقع یك ركن مهم بهداشت روانی و جسمی به حساب می آید و هر عاملی كه در تنظیم بهداشت خواب موثر باشد ، پیشگیری كننده و حتی درمانگر بسیاری از بیماریهای جسمی و روانی است .

 

 

     امروزه ، نخستین اصلی كه در ایجاد بهداشت خواب ، توسط جدیدترین منابع علمی دنیا توصیه می شود “ بیدار شدن هر صبح سر یك موقع مشخص از خواب است ” (1)

     یك نگاه كلی به جدول اوقات شرعی ، نشان می دهد ، كه وقت نماز صبح ، در تمام طول سال ، با در نظر گرفتن تغییرات ناشی از حركات وضعی و انتقالی زمین ، زمان ثابتی است و اقامه كننده نماز صبح ، با برخاستن پس از اذان  در واقع اساسی ترین گام را در جهت رعایت بهداشت خواب و در نتیجه آن ، سلامت بدنی و تعادل روانی برداشته است .

 

تاثیر نماز بر آرامش عضلات

 گروهی از نویسندگان مسلمان ، كوشیده اند ، در حركات حین نماز اعم از قیام و قعود و ركوع و سجود جنبه هایی از نرمش عضلانی و ورزش بدنی را بجویند و آن را با نرمش های متداول دیگر كه منجر به استراحت و آمادگی عضلانی می شوند ، مقایسه كنند . اما دیدگاه ما به آرامش عضلانی ناشی از نماز ، از دریچه دیگری است . دانش پزشكی امروزه ، به اثبات رسانده است كه اگر شخصی در ساعت حدود 10 شب بخوابد و حدود ساعت 5 صبح از خواب بیدار شود ( یعنی حدود 7 ساعت خواب ) در ساعت حدود 1 بامداد ، در بدن او برخی مواد شیمیایی شبه مورفین كه به عنوان گروهی اندورفین ها و آنگفالین ها نامگذاری شده اند ، ترشح می شوند كه این مواد اثر مستقییم بر روی قسمتهای مختلف بدن از جمله عضلات اسكلتی دارند و منجر به راحتی  ( (RELAXATION) عضلانی ، در طول روز آینده برای فرد می شوند .

اما چنانچه شخص در ساعت حدود 12 شب بخوابد و صبح روز بعد ساعت 10 صبح از خواب برخیزد ( یعنی حدود 10 ساعت خواب) اندروفین ها و آنكفالین ها برخلاف حالت گذشته افزایش ترشح كافی پیدا نمی كنند و در نتیجه این امر ، سبب می شود با این كه این شخص حدود 3 ساعت بیشتر از شخص قبلی خوابیده است ، از آرامش و استراحت عضلانی به اندازه كافی بهره مند نشود .

     و درست به همین علت است كه هر چه خواب انسان بیشتر ادامه پیدا كند و مثلا تا ساعت 10 صبح به دراز بكشد ، احساس خستگی و كوفتگی عضلانی پس از آن بیشتر خواهد بود .

     و اما فریضه “ نماز ” با اثر درخشان و بی نظیری كه در ایجاد بهداشت خواب دارد ( و به جنبه هایی از آن در شماره های گذشته اشاره نمودیم ) در این مورد نیز نقش بسیار موثری ایفا می كند . چرا كه “ نماز صبح ” ضمن ایجاد الزام و وجوب برای سحر خیزی ، انسان را خود به خود به سوی یك آرامش عضلانی ناشی از مواد شیمیایی درونزا سوق می دهد .

     بزرگان عرصه علم و اندیشه مانند استاد شهید مرتضی مطهری (ره) نیز برنامه زندگی خود را بر مبنای خوابیدن در ساعت حدود 10 شب و برخاستن از خواب ، حدود نیم ساعت قبل از اذان تنظیم كرده بودند (2) تا از مواهب خدا دادی و بی حد و حصر نماز ، حداكثر فیض و بهره را ببرند ،خوشا به سعادتشان .

 

تاثیر نماز بر بیماری فشار خون

   افزایش فشار خون یكی از شایعترین دلایل مراجعه به پزشك در سرتاسر دنیاست. بعنوان مثال یكی از جدیدترین آمارها ، در ایالات متحده آمریكا ، شایعترین بیماریی كه افراد را ناگزیر به استفاده از دارو ، می كند افزایش فشار خون ذكر كرده است (1)  ، به علت عوارض خطرناك و متعددی كه این بیماری در بسیاری از اعضای بدن از جمله قلب و مغز و كلیه و چشم و .. دارد ، سعی و اهتمام فراوانی در دانش پزشكی برای پیشگیری و كنترل این بیماری در پیش گرفته شده است .

     در تمامی منابع معتبر علمی ، برای پیشگیری از ابتلا به افزایش فشار خون و همچنین كنترل تعداد زیادی از بیماران كه افزایش فشار خونی در حد خفیف یا متوسط دارند ، رعایت برخی اصول و استفاده از درمانهای غیر دارویی توصیه می شود . درمانهای غیر دارویی ضمن آن كه هزینه چندانی را بر بیمار تحمیل نمی كنند در پایین آوردن فشار خون و ممانعت از بروز و پیشرفت آن موثرند .(2)

     از جمله چهار درمان اولیه و بسیار مهم غیر دارویی كه در منابع جدید علمی برای كنترل فشار خون مورد توجه قرار می گیرند ، عبارتند از : 1. كاهش دادن اضطراب و استرس ها 2. كاهش یا عدم مصرف الكل 3. كم كردن وزن  4. انجام ورزش های سبك بطور منظم در شبانه روز .

 

     اما با توجه به نقش بسیار مهمی كه نمازهای واجب یومیه ، در ایمن كردن انسان در مقابل استرس ها و مشكلات گوناگون زندگی ایفا می كنند ( از جمله تاثیر نماز بر اضطراب كه در شماره های بعدی مورد توجه قرار خواهد گرفت ) و نیز با توجه به الزامی كه نماز به شخص نمازگزار مبنی بر عدم مصرف مشروبات الكلی می دهد ، می توان این امر را قدم موثری در پیشگیری و كنترل فشار خون تلقی كرد .

     از طرفی نماز با حركات موزون و قیام و قعود و ركوع و سجود منظمی توأم است كه قابل مقایسه كامل با یك نرمش سبك روزانه مشابه آنچه كه در درمانهای غیر دارویی فشار خون توصیه می شود ، می باشد . همچنین اگر به یاد آوریم كه مسلمان نمازگزار رو به قبله مكتبی نماز می خواند كه خدای آن مكتب از پر خوری و شمكبارگی بیزار است و مثلا “ عالمان فربه و چاق را دشمن می انگارد (1) متوجه خواهیم شد كه هر چهار درمان غیر دارویی مذكور ، برای كنترل و پیشگیری افزایش فشار خون ، در ورای احكام نورانی نماز نهفته است . هر چند كه ما در ادامه مباحث 40 نكته پزشكی پیرامون نماز ، اشارات دیگری در این مورد خواهیم داشت و فی المثل پیرامون تاثیر نماز بر احساس امنیت روانی سخن خواهیم گفت .

___________________________

منابع :

1 روانپزشكی كاپلان ـ سادوك ترجمه فارسی : دكتر پور افكاری

2. فارماكولوژی كاتزونگ ـ مبحث كورتیكو استروییدها

3 مبحث فشار خون در حاملگی ، تدریس آقای دكتر عبدالرسول اكبریان ـ استاد جراحی زنان دانشگاه علوم پزشكی ایران

4. طهارت روح ( نماز در آثار شهید مطهری ) ـ خاطره آقای علی لاریجانی

5 طب داخلی واشنگتن ، ترجمه فارسی ، صفحه 80

6 معراج السعاده ، عالم ربانی ملا احمد نراقی ( ره ) صفحه 235

نكات پزشكی پیرامون نماز (3)

سلامت دستگاه ادراری انسان ، بخصوص “ كلیه ها تاثیر بی نهایت مهمی در ادامه حیات انسان دارد و بیماری كلیوی از دردناكترین و پر مخاطره ترین ، گرفتاریهای جسمی است . در این میان عفونت دستگاه ادراری كه یكی از شایعترین علل مراجعه بیماران به مطب پزشكان ..

 

 

تاثیر نماز بر عفونت كلیه و مجاری ادراری

 

 

 سلامت دستگاه ادراری انسان ، بخصوص “ كلیه ها تاثیر بی نهایت مهمی در ادامه حیات انسان دارد و بیماری كلیوی از دردناكترین و پر مخاطره ترین ، گرفتاریهای جسمی است .

 در این میان عفونت دستگاه ادراری كه یكی از شایعترین علل مراجعه بیماران به مطب پزشكان می باشد علاوه بر آن كه خود بخود و به تنهایی بیماری آزار دهنده ای است گاهی سبب بروز بیماریهای دیگر نیز در بدن انسان می شود .

     بعنوان مثال برخی عفونتهای دستگاه ادراری می توانند گاهی باعث نارسا شدن و از كارافتادگی كلیه شوند یا عفونت كلیوی در خون و در نتیجه در تمام بدن پخش شود یا برخی عفونتها ممكن است به ایجاد سنگ كلیه در بیماران منتهی شوند (1) كه همه اینها نشانه اهمیت موضوع است.

     ادرار پس از آن توسط دو كلیه انسان تولید شد ، توسط دو لوله موسوم به “ حالب  ” كه كلیه ها را به مثابه وصل می كنند . به مثابه تخلیه می شود تا بدان وسیله از بدن دفع گردد . حال چنانچه مثانه به موقع از ادرار خالی نشود ، ادرار از مثانه به حالبها و حتی كلیه باز می گردد و همین “ برگشت ادرار از مثانه به حالبها ، سبب ایجاد استعداد در فرد برای ابتلا به عفونت كلیه می شود” (2) و به این ترتیب كسانی كه در شبانه روز ، بنا به هر علتی بندرت ادرار می كنند به طور جدی در معرض خطر هستند .

     اما در رسایل فقهی توضیح المسایل ، یكی از مبطلات وضو و نماز ، خروج بول و غائط و ریح ، از بدن انسان درج شده است و این موضوع سبب می شود كه شخص نمازگزار و احیانا “ دائم الوضو ، برای پرهیز از ابطال عبادتش بطور معمول و برحسب عادت ، قبل از وضو ، به تخلیه ادرار بپردازد .( تعبیه بیت الخلاء در مجاورت وضو خانه مساجد در واقع به منظور پاسخ به این عادت پسندیده و سلامتی بخش صورت می گیرد ).

     به این ترتیب حداقل سه بار ، دفع ادرار از بدن ، در زمانهایی به فواصل مناسب نسبت به یكدیگر ، و در حدی كه برای یك انسان طبیعی لازم است ، فرد را در مقابل ابتلاء به عفونتهای كلیه و دستگاه ادراری مصون می سازد و می تواند بعنوان نكته ای مهم پیرامون نماز مورد توجه قرار گیرد.


نظرات() 



foot complaints
شنبه 18 شهریور 1396 07:18 ق.ظ
Attractive section of content. I just stumbled upon your site and in accession capital to assert that I acquire actually enjoyed
account your blog posts. Anyway I'll be subscribing to your
augment and even I achievement you access consistently rapidly.
Grant
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 12:40 ق.ظ
Greate pieces. Keep posting such kind of information on your site.
Im really impressed by your site.
Hi there, You've performed a great job. I will certainly digg it
and in my opinion suggest to my friends. I am confident
they'll be benefited from this site.
Georgina
پنجشنبه 21 اردیبهشت 1396 03:25 ق.ظ
Hello very nice blog!! Guy .. Beautiful .. Wonderful ..
I'll bookmark your blog and take the feeds also?
I'm happy to search out numerous useful info here in the put up, we need develop
more techniques in this regard, thanks for sharing. . . .
. .
BHW
سه شنبه 29 فروردین 1396 09:56 ب.ظ
constantly i used to read smaller articles which as well clear their motive, and that is also happening with this post
which I am reading now.
BHW
سه شنبه 22 فروردین 1396 03:49 ب.ظ
Undeniably believe that that you said. Your favorite reason seemed to be at the internet the
simplest thing to consider of. I say to you, I definitely get annoyed whilst folks consider worries that they plainly
don't know about. You managed to hit the nail upon the top as smartly as outlined out the entire thing with no need side effect , people could take a
signal. Will likely be back to get more. Thank you
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر